Hoe heilig zijn ouders?

Een bekende cliché die ik op het internet overal tegenkom is de zoveelste foto of waarschuwing waarin wordt vermeld dat kinderen goed voor hun ouders moeten zorgen en dergelijk. Artikelen met adviezen dat ouders heel heilig zijn in de ogen van God. Daarom moet je ze onvoorwaardelijk op handen dragen en alles uit de kast halen om goed voor ze  te zorgen.


Alhoewel het een bekende feit is binnen de islam dat je goed voor je ouders moet zorgen, is dit voor mij weer altijd hetzelfde lied. Vrijwel elk moslim weet dit en het is vaak zelfs een onderdeel van het gedrag van elk normaal denkend mens. Niemand haat zijn ouders tenzij die ouders er naar hebben gemaakt zeg ik altijd.

Wat ik wel mis behalve dit soort clichés is hoe het zit met kinderen die door hun ouders mishandeld, verwaarloosd en zelfs misbruikt werden? Waarom lees ik bij de islamitische gemeenschap daar heel weinig over? Een zoon of dochter kan niet liefde geven als hij of zij zelf die liefde niet van zijn eigen ouders ontvangen heeft. Waarom lees ik weinig over de verantwoordelijkheid van de ouders hoe ze hun kinderen zouden moeten opvoeden? Ik zeg niet dat ik dit niet lees, maar er wordt hier te weinig aandacht aan besteedt. De meest voorkomende cliché is 9 van de 10 keer dat je voor je ouders moet zorgen. Waarom lees ik weinig of haast geen artikelen over kritiek op ouders? Overal waar ik een artikel lees over ouders volgens de islam, lees ik artikelen die bijna het beeld schetsen dat ze onfeilbaar zijn. Er heerst duidelijk een groot taboe over het bekritiseren van ouders.

Het werd tijd dat mensen om het gedrag van ouders die gefaald hebben in hun ouderschap aan de kaak te stellen. In het dagelijks leven daarbuiten gaat van alles mis. Ouders die hun kinderen van jongs af aan alleen maar uitschelden, verwijten, kleineren, verwaarlozen, mishandelen en zelfs misbruiken. Maar blijkbaar wordt daar niet al te graag over gesproken en wordt er alleen maar het ideale beeld naar voren gebracht. Men concentreert zich vrijwel alleen op dat gedeelte waarin kinderen hun ouders moeten eren en goed verzorgen. Ook wordt er een beeld geschetst dat als er iets fout gaat tussen ouders en kinderen, dan is het vrijwel altijd de schuld van de kinderen.

Ik zeg bij dezen: dat het van twee kanten moet komen. De werkelijkheid is dat er jongeren (zowel meisjes als jongens) zijn die uit huis weglopen. Jongeren die weinig gevoel en emotie delen met hun ouders, geen of weinig contact zelfs willen met hun ouders en vrijwel in al deze gevallen is het niet de schuld van die jongeren maar op de eerste plaats van de ouders zelf. Als de ouders hun kinderen geen liefde meegeven, dan moeten die ouders later niet klagen dat ze door hun kinderen in de steek werden gelaten. Geef je geen liefde, dan krijg geen liefde terug. Zo simpel is werkt het.

Ik heb het nog niet eens over kinderen die psychisch kapot worden gemaakt door hun ouders. Wat verwacht je van een zoon die van jongs af aan alleen maar negatieve dingen van zijn vader of moeder meekrijgt, die nauwelijks complimenten kreeg, eerder alleen maar de ene uitschelding namens God na de andere. In de Marokkaanse en Turkse cultuur zit het uitschelden van je kinderen sterk ingebakken in de opvoeding: ‘moge Allah je in het hellevuur gooien, zoon van al-haram, moge Allah je dit en dat geven…’. Veel Marokkaanse ouders schitteren op dat gebied. Bij elk iets wat een kind fout doet, krijgt hij de volle lading aan scheldpartijen en nogmaals; zelden heb ik hierover artikelen gelezen of in de moskeeën imams gehoord die regelmatig zulke problemen aankaarten. Negen van de tien keer gaat het alleen maar om de rechten van de ouders... af en toe hoor je weleens wat over de rechten van kinderen, maar dan vaak heel vluchtig en op een oppervlakkige manier.

Er heerst een groot taboe over dit onderwerp.  Veel moslimjongeren zijn opgegroeid met een hoop verwijt aan hun hoofd en met een nog destructieve gevoel van schuld. Het kind krijgt de schuld voor alles wat er mis gaat. Ouders die de neiging hebben hun kinderen te willen perfectioneren. Bij alles wat een kind doet, wordt er negatieve commentaar geleverd. Het resultaat is dat deze jongeren opgroeien met grote schuldgevoelens. Ze houden zichzelf voor de gek dat hun ouders hen goed hebben opgevoed ondanks dat ze vaak met psychische problemen zitten. Een heel bekende uitspraak wat ze vaak gebruiken is:

‘mijn ouders hebben het goed gedaan toen ze streng tegen me deden en toen ze mij sloegen et cetera. Als ze dat niet gedaan hadden, dan was ik slecht terecht gekomen…’

Dit soort uitspraken hebben zelden te maken met een nuchtere blik kijken naar wat ze mee hebben gemaakt. Meestal zeggen ze dit om hun ouders niet de schuld te geven van de psychische problemen waar ze mee te kampen hebben, want: 'O wee.... ouders zijn heilig...die hebben nooit wat gedaan. Alles wat je fout doet is je eigen schuld.'

De gevolgen is dat deze kinderen (zelfs als ze volwassen zijn) altijd blijven zichzelf de schuld geven voor alles wat er mis gaat.

Een ander gevolg van het perfectioneren van kinderen, is dat ze bang worden om initiatief te nemen. Ze worden onzeker en krijgen later zelfs hartkloppingen als ze bijvoorbeeld in een menigte moeten spreken. De angst voor de ouder achtervolgt hen overal. Perfectionisme is voor velen slopend en leidt altijd naar stress en zelfs zware depressies. Want het gevoel die een perfectionist heeft is dat hij toch onbewust blijft proberen zo veel mogelijk alles perfect te doen om van die onbehagen knagend gevoel af te komen.

. Dat gevoel is die psychische achtervolging van zijn ouders in zijn hoofd. Hij loopt constant met het idee of hij het wel of niet goed doet en zouden zijn ouders nu wel trots op hem zijn als ze zouden zien hoe hij het nu doet et cetera.

Daarom heb ik er een probleem mee dat een groot aantal moslims dit soort problemen te weinig aan de kaak stellen. Vrijwel de meeste lessen in de moskeeën of artikelen die ik lees op het internet over de relatie tussen ouders en kinderen, gaan meestal over de positie van de ouders binnen de islam en dat de kinderen hun ouders op handen moeten dragen want de moeders bijvoorbeeld zijn de deur naar het paradijs en dat God de verhevene in de Koran de ouders een grote positie heeft gegeven et cetera. Hierdoor durven veel jongeren niet meer kritisch te kijken naar het gedrag van de ouders. Ouders zijn een soort heiligheid geworden die niets te verwijten valt. Alles wat fout gaat is de schuld van de kinderen zelf.

Het ironische hieraan is dat iedereen geeft de schuld aan de jongeren voor hun slecht gedrag, maar wanneer diezelfde jongeren later ouders worden en wanneer ze hun eigen slecht gedrag aan hun kinderen doorgeven, dan opeens let niemand op die ouders meer, maar opnieuw is het weer de schuld van hun kinderen. Het lijkt alsof 'ouderschap' een immuniteit is geworden. Eenmaal je een ouder bent geworden, dan ligt het niet meer aan jou, maar altijd aan je kinderen.

Dus als kind heb je het slecht gedaan, maar als hetzelfde kind later een ouder wordt, dan is hij opeens heilig en wordt de schuld neergelegd bij zijn eigen kinderen. Hoe onlogisch dit ook klinkt, maar dit is de filosofie die door de meesten gehanteerd wordt.

Wordt vervolgd....